Inleiding
De gemeente beheert veel groen, zoals bomen, plantsoenen en bermen. Dit groen moet worden onderhouden volgens vaste kwaliteitsniveau. Voorbeelden van groenwerkzaamheden zijn het snoeien, maaien en verwijderen van onkruid. Deze niveaus staan in het Beleidsplan Openbare Ruimte, dat afgelopen najaar opnieuw is vastgesteld. Daarnaast beïnvloeden verschillende externe factoren het onderhoud van de openbare ruimte. Een belangrijke factor is het klimaat, vooral in de lente hadden we te maken met een lange periode van droogte.
Beleidskader
- Beleidsplan Openbare Ruimte 2025–2035
- Programma Klimaat en Energie + Leefbaarheid en Wonen
Ontwikkelingen / stand van zaken
Afgelopen jaar is gewerkt aan een nieuw beleidsplan voor de openbare ruimte. Hierin zijn ook de doelen uit het programma Klimaat en Energie opgenomen. Deze doelen hebben gevolgen voor de inrichting en het onderhoud van het groen. De uitvoering hiervan volgt in een latere fase, onder andere in het beheerplan en meerjareninvesteringsplan Groen.
Het onderhoudsniveau wordt gehaald, maar de kwaliteit van het groen gaat achteruit. Dit komt vooral door klimaatverandering, te weinig budget voor de renovatie van oude plantsoenen en de aftakeling van bomen.
Er is opnieuw gewerkt aan het bestrijden van essentaksterfte. Anders dan in eerdere jaren zijn nu alle essen langs een weg gekapt, niet alleen de zieke bomen. Uit ervaring blijkt dat gezonde bomen later alsnog ziek worden, waardoor extra kaprondes nodig zijn. Langs drie wegen zijn de essen verwijderd en opnieuw aangeplant. Ook is een kuilhoek aangelegd, die zorgt voor een betere organisatie, meer zekerheid in beschikbaarheid en extra veiligheid.
De bossen worden goed onderhouden en de paden zijn veilig. Waar mogelijk is extra beplanting aangebracht met verschillende boomsoorten en is de flora en fauna gestimuleerd. Een knelpunt is dat bij nieuwbouw vaak weinig ruimte overblijft, waardoor bomen of bospercelen verdwijnen.
Met een provinciale subsidie zijn locaties van invasieve exoten in kaart gebracht en zijn Japanse duizendknoop en reuzenberenklauw bestreden. Ook zijn straten vergroend en extra bomen geplant met biodiversiteitssubsidies van de provincie.
Een aandachtspunt zijn de mitigerende maatregelen die de gemeente moet uitvoeren en onderhouden. Hiervoor zijn goede data, borging, capaciteit en voldoende budget nodig.
Er is gestart met het project Vitaal Groen, waarin een beheerplan en meerjareninvesteringsplan worden opgesteld voor toekomstbestendig groen.
Bij meerdere nieuwbouwprojecten zijn de nieuwe groendoelen uit het beleidsplan nog niet volledig toegepast. Dit komt vooral door ruimtegebrek en doordat een groene leefomgeving nog niet altijd voldoende prioriteit krijgt bij ontwikkeling en uitgangspunten.
Speeltoestellen en meubilair worden regulier onderhouden, maar het beschikbare budget is onvoldoende om bankjes en afvalbakken structureel te vervangen. Hierdoor is het lastig om vooruit te plannen en te investeren in toekomstbestendige oplossingen. Op langere termijn kan dit leiden tot een afname van zowel de kwaliteit als de hoeveelheid meubilair in de openbare ruimte. We brengen de huidige situatie in beeld om te bepalen welke maatregelen nodig zijn voor een toekomstbestendige aanpak.
Uitgevoerd onderhoud
Concern voor Werk voert het onderhoud van het gemeentelijk groen uit. Dit gebeurt via een meerjarig geïntegreerd contract. Daarnaast voeren een aantal andere aannemers de resterende werkzaamheden uit.
De afgesproken kwaliteitsniveaus uit het Beleidsplan Openbare Ruimte worden hierbij gevolgd.
Budgetten 2025
Het beschikbare budget is voldoende voor het reguliere beheer en onderhoud van het openbaar groen en voor de geplande projecten. Extra werkzaamheden, zoals het vervangen van verouderde plantsoenen, kunnen niet worden uitgevoerd vanwege gebrek aan budget.
Op basis van het nieuwe Beleidsplan Openbare Ruimte wordt gewerkt aan een beheerplan en een meerjareninvesteringsplan Groen. Hierin wordt ook budget gereserveerd voor de vervanging van groen en voor maatregelen rond klimaatverandering.