Programma 1 Fysieke Leefomgeving
Fysieke Leefomgeving | bedragen x € 1.000 | |||
Primitieve begroting | Begroting na wijziging | Realisatie | ||
Taakveld | 2025 | 2025 | 2025 | |
Lasten | ||||
3.2 | Fysieke bedrijfsinfrastructuur | 4.212 | 5.144 | 4.465 |
8.1 | Ruimte en leefomgeving | 2.209 | 2.228 | 2.210 |
8.2 | Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) | 7.402 | 25.813 | 31.078 |
8.3 | Wonen en bouwen | 3.281 | 5.658 | 4.946 |
Ontwikkelen in de leefomgeving | 17.104 | 38.843 | 42.700 | |
1.1 | Crisisbeheersing en brandweer | 3.859 | 3.852 | 3.909 |
1.2 | Openbare orde en veiligheid | 2.234 | 2.339 | 2.478 |
2.1 | Verkeer en vervoer | 10.550 | 12.647 | 12.252 |
2.2 | Parkeren | 50 | 80 | 52 |
Een veilige en bereikbare leefomgeving | 16.692 | 18.918 | 18.691 | |
2.4 | Economische havens en waterwegen | 353 | 413 | 376 |
5.7 | Openbaar groen en (openlucht) recreatie | 5.085 | 5.397 | 5.330 |
7.2 | Riolering | 2.639 | 2.860 | 2.718 |
7.3 | Afval | 6.630 | 6.644 | 6.453 |
7.4 | Milieubeheer | 3.623 | 4.267 | 3.771 |
7.5 | Begraafplaatsen en crematoria | 612 | 609 | 614 |
Een groene en schone leefomgeving | 18.943 | 20.189 | 19.262 | |
Totale lasten | 52.740 | 77.950 | 80.653 | |
Baten | ||||
3.2 | Fysieke bedrijfsinfrastructuur | 4.212 | 6.463 | 6.764 |
8.1 | Ruimte en leefomgeving | 189 | 147 | 258 |
8.2 | Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) | 7.402 | 27.416 | 33.402 |
8.3 | Wonen en bouwen | 1.648 | 3.575 | 7.250 |
Ontwikkelen in de leefomgeving | 13.452 | 37.600 | 47.674 | |
1.1 | Crisisbeheersing en brandweer | - | - | 3 |
1.2 | Openbare orde en veiligheid | 27 | 32 | 78 |
2.1 | Verkeer en vervoer | 494 | 1.423 | 1.436 |
2.2 | Parkeren | - | 10 | 10 |
Een veilige en bereikbare leefomgeving | 521 | 1.465 | 1.527 | |
2.4 | Economische havens en waterwegen | - | - | - |
5.7 | Openbaar groen en (openlucht) recreatie | 6 | 100 | 109 |
7.2 | Riolering | 3.827 | 4.041 | 3.995 |
7.3 | Afval | 8.860 | 8.860 | 8.921 |
7.4 | Milieubeheer | 995 | 1.624 | 1.678 |
7.5 | Begraafplaatsen en crematoria | 552 | 548 | 556 |
Een groene en schone leefomgeving | 14.240 | 15.174 | 15.258 | |
Totale Baten | 28.213 | 54.239 | 64.459 | |
Saldo (baten - lasten) | -24.526 | -23.711 | -16.195 | |
Resultaat vóór bestemming | -24.526 | -23.711 | -16.195 | |
Reserves | ||||
1.2 | Openbare orde en veiligheid | - | 16 | 16 |
2.1 | Verkeer en vervoer | 605 | 2.040 | 2.040 |
2.2 | Parkeren | - | 20 | 70 |
2.4 | Economische havens en waterwegen | - | - | - |
3.2 | Fysieke bedrijfsinfrastructuur | - | - | 1.922 |
5.7 | Openbaar groen en (openlucht) recreatie | - | 30 | 30 |
7.2 | Riolering | - | - | 230 |
7.3 | Afval | - | 12 | 432 |
7.4 | Milieubeheer | 10 | 1.095 | 1.095 |
7.5 | Begraafplaatsen en crematoria | - | - | - |
8.1 | Ruimte en leefomgeving | - | - | - |
8.2 | Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) | - | 520 | 3.239 |
8.3 | Wonen en bouwen | - | 429 | 429 |
Totale toevoegingen | 615 | 4.161 | 9.502 | |
1.2 | Openbare orde en veiligheid | -21 | -27 | -17 |
2.1 | Verkeer en vervoer | -1.123 | -2.613 | -2.070 |
2.2 | Parkeren | - | 50 | - |
2.4 | Economische havens en waterwegen | - | - | - |
3.2 | Fysieke bedrijfsinfrastructuur | - | -19 | -17 |
5.7 | Openbaar groen en (openlucht) recreatie | -68 | -217 | -197 |
7.2 | Riolering | - | 1 | 1 |
7.3 | Afval | - | - | - |
7.4 | Milieubeheer | -20 | -1.056 | -928 |
7.5 | Begraafplaatsen en crematoria | - | - | - |
8.1 | Ruimte en leefomgeving | - | -43 | -33 |
8.2 | Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) | - | -309 | -490 |
8.3 | Wonen en bouwen | -606 | -605 | -262 |
Totale onttrekkingen | -1.838 | -4.837 | -4.012 | |
Saldo (baten - lasten reserves) | 1.223 | 677 | -5.491 | |
Resultaat na bestemming | -23.304 | -23.035 | -21.685 | |
Op programma 1 is een voordeel behaald van € 7.517.0000 ten opzichte van de gewijzigde begroting vóór mutaties in de reserves. Belangrijkste verschillen tussen begroting ná wijziging en realisatie begrotingsjaar 2025 vóór bestemming:
Taakveld 1.1 Crisisbeheersing en brandweer € 54.000 nadeel
De grootste afwijking op dit taakveld is ontstaan door hogere lasten voor de inhuur van personeel voor de voorbereidingen van de nieuwbouw te bouwen brandweerkazernes.
Taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid € 94.000 nadeel
De grootste afwijking wordt veroorzaakt doordat in 2025 kosten zijn gemaakt voor de actualisatie van het Register Externe Veiligheidsrisico's (REV). Het budget hiervoor is beschikbaar gesteld in de Perspectiefnota 2024-2027. De uitvoering werd oorspronkelijk verwacht in 2026, waarvoor het budget was overgeheveld. De werkzaamheden hebben echter al in 2025 plaatsgevonden. Daarnaast vallen de jaarlijkse beheerkosten van de gemeente Utrecht hoger uit dan geraamd.
Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer € 408.000 voordeel
Voordeel in 2025 is ontstaan door vertraging in projecten waarvoor in 2025 budget beschikbaar is gesteld, maar die pas in 2026 verder wordt uitgevoerd; Veilige buitenwegen (€ 84.000 voordeel), Slagbomen Kleiweg (€ 243.000 voordeel).
Bij openbare verlichting waren de energieprijzen lager dan waarmee rekening is gehouden (€ 181.000 voordeel). Daarnaast ontstond een voordeel door lagere onderhoudskosten aan wegen, duikers en bermen (€ 102.000 voordeel). Ook bij straatreiniging was sprake van een voordeel, als gevolg van lagere lasten van de dienstverleningsovereenkomst met de Huisvuilcentrale (€ 94.000 voordeel). Er is een extra bedrag toegevoegd aan de voorziening wegen, straten en pleinen (€ 450.000 nadeel). Tot slot wordt het voordelig resultaat versterkt door lagere uitgaven op incidentele projecten. Het effect hiervan is dat de onttrekking uit de bestemmingsreserve ook lager is.
Taakveld 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur € 981.000 voordeel
De bouwgrondexploitatie bedrijventerreinen laat per saldo een voordeel zien van € 985.000 ten opzichte van de gewijzigde begroting. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de toelichting op de balans en de paragraaf grondbeleid.
Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie € 76.000 voordeel
Het voordeel binnen dit taakveld bestaat uit verschillende posten met een relatief kleine afwijking.
Taakveld 7.2 Riolering € 96.000 voordeel
Lagere energielasten en lagere lasten op regulier onderhoud zorgen voor voordelig saldo van € 74.000. Dit bedrag wordt toegevoegd aan de egalisatiereserve riolering.
Taakveld 7.3 Afval € 251.000 voordeel
Van de productorganisatie die verantwoordelijk is voor de inzameling en recycling van verpakkingsmateriaal is een hogere vergoeding ontvangen (€ 50.000 voordeel). Er is een voordeel van
€ 169.000 op de verwerking- en inzamelingskosten, over 2025 waren deze lager, daarnaast nog een positieve afrekening ontvangen over de voorgaande jaren.
Taakveld 7.4 Milieubeheer € 550.000 voordeel
De gerealiseerde uren op de reguliere producten Milieu en Duurzame Energie zijn rechtmatig ten laste gebracht van de Rijksbijdrage in het kader van de tijdelijke regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (specifieke uitkering CDOKE). Hierdoor is op dit taakveld een positief resultaat ontstaan van zo’n € 406.000. Daarnaast is aan overige lasten Klimaat & Energie (o.a. overhead en management) een bedrag van € 59.000 toegerekend (max 10% van de verantwoordde lasten) wat een positief effect op dit taakveld heeft van € 59.000.
Taakveld 8.1 Ruimte en leefomgeving € 129.000 voordeel
Hogere opbrengsten door het indienen van meer aanvragen voor bestemmingsplannen (€ 100.000 voordeel).
Taakveld 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) € 720.000 voordeel
Betreft bouwgrondexploitatie woningbouw, waaronder Emmelhage, Wellerwaard en het Centrumplan. Per saldo laat dit taakveld een voordeel zien van € 720.000 ten opzichte van de gewijzigde begroting. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de toelichting op de balans en de paragraaf Grondbeleid.
Taakveld 8.3 Wonen en bouwen € 4.388.000 voordeel
Het grootste voordeel binnen dit taakveld wordt veroorzaakt door het groot aantal bouwaanvragen wat ingediend is en niet voorzien was in 2025 (€ 2.263.000 voordeel).
Een deel daarvan is al aangekondigd in de derde kwartaalbegrotingswijziging 2025 onder nummer achttien (Opbrengsten leges omgevingsvergunningen) met de volgende tekst: in de begroting is voor 2025 een bedrag van € 1.507.140 opgenomen voor opbrengsten leges omgevingsvergunningen. Deze geraamde opbrengsten zijn in de eerste 7 maanden van 2025 reeds gerealiseerd, mede door enkele grote incidentele vergunde bouwwerken zoals de nieuwbouw Bosbad. Het geraamde bedrag aan leges omgevingsvergunningen willen we naar boven bijstellen met een bedrag van € 350.000 tot € 1.857.140. Naast dat er ten opzichte van de geraamde legesopbrengsten meer opbrengsten verwacht worden, worden er ook extra kosten gemaakt om de aanvragen omgevingsvergunningen juist, volledig en tijdig te kunnen verwerken. De extra kosten bedragen voor dit moment naar schatting zo’n € 350.000. Wij stellen voor de aanvullende verwachte legesopbrengsten omgevingsvergunningen in te zetten voor de extra kosten die wij moeten maken om de extra inzet van personeel van cluster Leefomgeving te kunnen dekken.
Het besluit van de raad was het beschikbaar stellen van een aanvullend budget van € 350.000 voor de extra kosten van inzet personeel van cluster leefomgeving.
In het vierde kwartaal van 2025 is een niet voorzien aantal nieuwe aanvragen ingediend. Incidentele legesbaten van grote projecten maken onderdeel uit van deze nieuwe aanvragen. Vooraf schatten hoeveel aanvragen in een jaar ontvangen zullen worden is lastig. In het vierde kwartaal van 2025 werden aanvragen ontvangen met een materiële financiële omvang voor de baten alsook voor de daaruit voortvloeiende lasten. Deze aanvragen vallen voor de financiële verantwoording toe aan het dienstjaar 2025, maar leveren voor de uitvoering werk op in 2026, naar schatting voor € 1,3 miljoen. Nu ook in het tweede jaar van de Omgevingswet de leges een meerbate ten opzichte van de begrote baten laat zien, wordt naar aanleiding van de feitelijke gegevens over 2024 en 2025 een verdere analyse uitgevoerd van de gerealiseerde aanvragen in samenhang met de toegerekende en toerekenbaarheid van lasten (directe kosten, uren/loonkosten en overhead).
Een direct gevolg is dat er ook meer welstandsaanvragen/toetsen hoger is dan geraamd (€ 199.000 voordeel).
In 2025 is er gestart met het bouwen van 191 woningen die voldoen aan de voorwaarden van het Realisatiestimulans. Van het Rijk ontvangen we het bedrag van deze nieuwe regeling, die nog niet was begroot (€ 1.337.000 voordeel).
Voor verschillende Leader projecten zijn we afhankelijk van de voortgang van projecten van derden. Wanneer deze projecten vertragen, wordt (nog) geen beroep gedaan op de bijdrage van de gemeente (€ 197.000 voordeel). De Omgevingswet is ingevoerd, diverse omgevingsplannen worden nu vastgesteld. De lasten hiervan spreiden zich uit over meerdere jaren (t/m 2032). Het verloop en de omvang van deze lasten zijn lastig te voorspellen (€ 67.000 voordeel).
Overige voor- en nadelen programma 1 € 66.000 voordeel
Naast de vermelde mutaties op dit programma is sprake van overige mutaties van beperkte omvang tot een bedrag van € 66.000 voordelig.