Dit onderdeel geeft een overzicht van de beoordelingen door de provincie ten aanzien van de gemeentelijke financiën en de uitvoering door de gemeenten van een aantal wetten in medebewind, waarbij de gemeente op grond van een specifieke wet de opdracht heeft om bepaalde taken uit te voeren. In het overzicht is de provinciale beoordeling opgenomen ten aanzien van de gemeentefinanciën, de taakuitvoering rond het omgevingsrecht, ruimtelijke ordening (RO), de gemeentelijke verplichtingen rond de huisvesting van vergunninghouders en de Archiefwet. De provincie toetst niet alle medebewind taken: zo houdt de provincie bijvoorbeeld geen toezicht op het sociale domein en de Wet veiligheidsregio’s.
De kleuren per jaar en toezichtonderdeel zijn bepaald op basis van beoordelingen, verwachtingen voor beoordelingen en streefdoelen.
Archief
Een goed (digitaal) archief is cruciaal voor het functioneren en de transparantie van de overheid. Wanneer het archief niet op orde en niet goed toegankelijk is, heeft een overheid geen betrouwbaar geheugen en kan zij zich niet verantwoorden voor haar handelen. Ook ontbreken dan op langere termijn de authentieke bronnen voor kennis van de eigen geschiedenis.
Het informatie- en archiefbeheer van gemeente Noordoostpolder is in 2025 als goed beoordeeld, de organisatie voldoet aan de eisen die archiefwet- en regelgeving aan informatie- en archiefbeheer stelt. In de beoordeling van de provincie heeft deze complimenten gegeven over de positieve ontwikkeling die zich sinds de vorige beoordeling heeft voorgedaan. Zij heeft als aandachtspunt meegegeven:
- Stel de gemeentelijke hotspots vast en implementeer een systematiek om de informatie die bij deze hotspots hoort veilig te stellen.
Financiën
De aandacht van de provincie gaat uit naar:
• de naleving van de afsprakenconvenant InterBestuurlijk Toezicht (IBT) Financieel Toezicht (FT);
• de jaarrekening 2024, inclusief de bevindingen van de accountant;
• de begrotings-, schuld- en weerstandspositie.
Bestuursovereenkomst IBT FT
Het IBT FT maakt onderdeel uit van de bestuursovereenkomst IBT 2024. Het doel van de bestuursovereenkomst IBT FT is het verbeteren van de verslaglegging vanuit het college aan de raad over de financiële positie. Hierdoor wordt het horizontale toezicht van de raad versterkt en
kan het verticale toezicht vanuit de provincie op afstand plaatsvinden.
Jaarrekening en accountantsverslag 2024
De accountant heeft een goedkeurende controleverklaring afgegeven voor getrouwheid over 2024.
De raad heeft de jaarrekening vastgesteld en tijdig aan GS aangeleverd.
Begrotingspositie
Gemeente Noordoostpolder heeft de (meerjaren)begroting 2026-2029 vastgesteld en tijdig (voor 15 november 2025) ingezonden naar GS, waarbij de provincie heeft vastgesteld dat de (meerjaren)begroting 2026 tot en met 2029 reëel en structureel in evenwicht is. De
vermogenspositie wordt als meer dan voldoende gekwalificeerd.
Noordoostpolder valt voor 2026, met inachtneming van art. 203 Van de Gemeentewet, onder repressief toezicht. Op basis van de bestuursovereenkomst IBT FT 2024 wordt de kleur groen toegekend (evenals in de voorgaande jaren).
Huisvesting vergunninghouders
Gemeenten dienen op grond van de Huisvestingwet 2014 de aan hen toegewezen vergunninghouders te voorzien van een passende woning. Tijdige realisatie van de vastgestelde taakstelling is belangrijk voor het bevorderen van snelle integratie in de samenleving en het optimaal kunnen blijven benutten van een centrale opvangcentra waarvoor ze bedoeld zijn, namelijk de opvang van asielzoekers die nog in procedure zijn.
Bij onze toetsing zijn de cijfers (peildata 1 juli en 1 januari) van het Centraal Orgaan Asielzoekers (COA) leidend. De provincie gaat er daarbij vanuit dat eerst de taakstelling van het lopende halfjaar gerealiseerd wordt en dat als deze behaald is, een eventuele achterstand wordt weggewerkt.
Omschrijving Aantal vergunninghouders
Achterstand 2025-1 38
Taakstelling 2025-I| 36
Totaal te huisvesten 2025-II 64
Totaal gehuisvest 2025-II 91
Achterstand per1 januari 2026 -27
Sinds 12 maart 2024 staat gemeente Noordoostpolder, in het kader van interbestuurlijk toezicht op grond van artikel 124 van de Gemeentewet, voor de wettelijke taak van het huisvesten van vergunninghouders onder actief toezicht (trede 3 van de interventieladder). Uitgaande van de gegevens uit de voortgangsrapportages in combinatie met de gegevens van de provincie constateert de provincie dat gemeente Noordoostpolder in het tweede halfjaar van 2025 91 vergunninghouders heeft gehuisvest en daardoor eindigt met een voorsprong van 27 vergunninghouders.
Aangezien de gemeente zich heeft gehouden aan de afspraak dat op 1 januari 2026 de taakstelling over de tweede helft van 2025 is gerealiseerd, er geen achterstanden meer zijn en maatregelen zijn genomen om dit in de toekomst te voorkomen, heeft de provincie beoordeeld dat gemeente Noordoostpolder haar taak ten aanzien van het huisvesten van vergunninghouders adequaat (groen) heeft uitgevoerd. De provincie heeft de gemeente gecomplimenteerd met dit positieve resultaat het actieve toezicht beëindigd.
Vergunningverlening, toezicht en handhaving Omgevingswet en Ruimtelijke Ordening
Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet (Ow) op 1 januari 2024 is er veel op gemeenten en waterschappen afgekomen. Daarom heeft in 2024 geen formele beoordeling plaatsgevonden en is dat jaar als een overgangsjaar beschouwd. In 2024 heeft geen formeel oordeel plaatsgevonden
(overgangsjaar/nulmeting). De provincie heeft toen informele signalen/feedback gedeeld—onder meer over het ontbreken van een actuele Uitvoerings- en Handhavingsstrategie. In 2025 heeft de provincie geconstateerd dat dit punt nog niet is hersteld. In het beoordelingsjaar 2025 heeft wél een formele beoordeling plaatsgevonden. Uit toetsing bleek dat ook in 2025 niet is voldaan aan de bijbehorende procescriteria. Daarmee is geen sprake van verbetering ten opzichte van vorig jaar. Hoewel is aangegeven dat momenteel alles in het werk wordt gesteld om de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie af te ronden, kan niet met zekerheid worden vastgesteld dat dit tijdig zal plaatsvinden.
VTH-taken uitgevoerd door de OFGV
De OFGV toont een goede toepassing van de BIG-8 cyclus en voldoet aan de procescriteria. Op basis van de beoordeling door de provincie van zowel de VTH-thuistaken als de taken uitgevoerd door de OFGV, beoordeelt de provincie de gemeente als redelijk adequaat (oranje). Dit betekent dat op hoofdlijnen wordt voldaan aan de gestelde procescriteria en de BIG-8 cyclus toepast. Tegelijkertijd zijn meerdere verbeterpunten geconstateerd die nog aandacht vragen, zoals het vaststellen van een actuele Uitvoerings- en Handhavingsstrategie, het inzichtelijk maken van benodigde en beschikbare middelen, en het verder evalueren van doelbereik. De provincie verwacht een verbetering te zien in 2026, maar daarvan is de provincie nog niet overtuigd. Omdat de provincie deze situatie als zorgelijk aanmerkt heeft zij de gemeente onder actief toezicht geplaatst.
Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht
De provincie ziet dat de kwaliteit van de VTH-organisatie op onderdelen inzichtelijk is gemaakt, maar dat dit nog niet volledig is voor zowel de thuistaken als de taken bij de OFGV. Op basis hiervan beoordeelt de provincie de uitvoering als redelijk adequaat (oranje).
Beoordeling Ruimtelijke Ordening (RO)
De omgevingsvisie dient uiterlijk op 1 januari 2027 te zijn vastgesteld en gepubliceerd volgens de technische standaard STOP/TPOD. Daarnaast vervalt op 1 januari 2032 de overgangstermijn voor het omgevingsplan, en moet het tijdelijke omgevingsplan dan volledig zijn gevormd. Het omgevingsplan moet voldoen aan de eisen van de Omgevingswet en digitaal beschikbaar zijn via het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).
De gemeente heeft op 30 september 2024 een gebiedsdekkende omgevingsvisie, door de gemeenteraad, vastgesteld en gepubliceerd.
De gemeente beschikt over een door de gemeenteraad vastgesteld transitieplan en voor elk deelgebied ligt een plan van aanpak. Op basis van de ontvangen informatie heeft de provincie geconstateerd dat de vaststelling en actualisatie van het omgevingsplan volgens planning is verlopen, met als doel om uiterlijk 1 januari 2032 een volledig vastgesteld en geactualiseerd omgevingsplan te hebben. Daarnaast blijkt dat de beschikbare capaciteit daadwerkelijk wordt ingezet op de werkzaamheden voor de vaststelling en actualisering van het omgevingsplan.
Op basis van de criteria uit de bestuursovereenkomst IBT beoordeelt de provincie de uitvoering als adequaat (groen).